زندگیِ کوتاه کهکشان‌های مرده بعد از سونامی‌های کیهانی


cosmic-tsunami


کهکشان‌ها معمولاً به شکل خوشه به چشم می‌خورند و این خوشه‌ها معمولاً در بر گیرنده‌ی کهکشان‌های «سرخ و مرده» نیز هستند که مدت‌هاست ستاره‌ی جدیدی درونشان متولد نشده. اما تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که سونامی‌های عظیم کیهانی می‌توانند این کهکشان‌های مرده را دوباره به زندگی بازگردانند. خوشه‌های کهکشانی می‌توانند در طول میلیاردها سال بزرگ شده و با یکدیگر ترکیب شوند (مثل شهرهای بزرگ که گسترش یافته و کم کم شهرهای کوچک‌تر را در خود جذب می‌کنند). وقتی خوشه‌های کهکشانی با یکدیگر برخورد می‌کنند موج انفجار عظیمی ایجاد می‌شود که انرژی کافی برای تولد ستاره‌های تازه و بازگرداندن این کهکشان های خفته به زندگی را دارد.

اخترشناسان پیش از این هم از وجود سونامی‌های عظیم کیهانی آگاهی داشتند اما هیچ مدرکی دال بر اثر آن‌ها بر کهکشان‌های اطراف وجود نداشت؛ تا این که به هنگام بررسی خوشه‌ی مرکب کهکشانی که با نام «سوسیس» (The Sausage) نیز شناخته می‌شود و در فاصله‌ی ۲.۳ میلیون سال نوری زمین قرار گرفته، به این نکته پی بردند و متوجه شدند که این موج‌های انرژی می‌توانند با تحریک ستاره‌سازی مجدد، کهکشان‌های مرده را به زندگی بازگردانند.

sausage-galaxy-cluster

تا پیش از این تصور می‌کردیم که این کهکشان‌ها نقش چندان مهمی در خوشه‌هایشان نداشته باشند اما هنگامی که کهکشان‌های مرده‌ی خوشه‌ی سوسیس با سرعتی باورنکردنی به زندگی بازگشتند، اطلاعات به دست آمده شواهدی کاملاً خلاف تصوراتمان را به نمایش گذاشتند. این موج که با سرعت ۹ میلیون کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کند، یک میلیارد سال قبل و به هنگام برخورد دو خوشه‌ی اصلی آغاز شده و موجب برآشفتگی ابرهای کهکشانی می‌شود که برای ایجاد ستاره‌های تازه و بازگرداندن کهکشان‌ها به زندگی حیاتی هستند.

 اما مسئله‌ی دیگری که وجود دارد این است که تولد ستاره‌ها با این شدت و سرعت موجب به وجود آمدن ستاره‌هایی با عمر کوتاه خواهد شد که تنها چند میلیون سال بعد به شکل ابرنواختری از بین خواهند رفت. این انفجارها بخش عظیمی از گازهای درون کهکشان‌ها را جذب می‌کنند و از آنجایی که مقدار زیادی از این گازها نیز به هنگام ایجاد ستاره‌ها از میان رفته بود، کهکشان‌ها به زودی سوخت لازم برای ادامه‌ی حیات خود را از دست خواهند داد. چنین اتفاقی موجب ایجاد کهکشان‌ها سرخ و مرده‌ی بیشتری خواهد شد که هرگز شانس دومی برای بازگشت به زندگی نخواهند داشت.


 

(4)(0)