چرا شوینده های ضدباکتری مضر هستند؟


۱۸_ Germ Prevention


شست‌وشوی مرتب دست‌ها می‌تواند عوامل بیماری‌زا را از میان ببرد و فارغ از این که آیا در فصل بیماری‌های ویروسی مانند سرماخوردگی باشیم یا نه، همواره توصیه می‌شود. اما بسیاری از افراد استفاده از مواد شوینده و صابون‌های ضدباکتری را که ادعا می‌کنند می‌توانند تمام باکتری‌ها را به سرعت از میان ببرند، به دیگر انواع شوینده‌ها ترجیح می‌دهند. در حال حاضر تقریباً تمام شوینده‌های موجود در بازار برچسب «ضدباکتری» را بر خود دارند و حتی اسفنج و تخته‌های آشپزخانه‌ی دارای قابلیت ضدباکتریایی نیز در بازار وجود دارد. با این حال استفاده از این محصولات به دلایل زیر به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.

هنگامی که سطوح آشپزخانه را با شوینده‌های ضدباکتری تمیز می‌کنید، موادی از آن بر جا می‌ماند که باکتری‌ها را هدف قرار می‌دهند اما این مواد نه قابلیت از بین بردن تمام باکتری‌ها را دارند و نه می‌توانند باکتری‌های مضر و بیماری‌زا را تشخیص دهند. یکی از پرمصرف‌ترین ترکیبات به کار رفته در ساخت شوینده‌های ضدباکتری تری‌کلوسان نام دارد که در گذشته برای ضدعفونی کردن زمین بیمارستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است. تری‌کلوسان دارای خاصیت هدف قرار دادن و از میان بردن باکتری‌هاست و در این زمینه شباهت بسیاری به آنتی‌بیوتیک‌ها دارد. به این معنا که آن دسته از گونه‌های باکتریایی که در معرض تری‌کلوسان قرار می‌گیرند می‌توانند دستخوش تغییر و تحولاتی شوند که آن‌ها را نسبت به ماده‌ی ضدباکتری مورد استفاده ایمن خواهد کرد و همین اتفاق موجب ایجاد وضعیت کنونی و مقاوم شدن بسیاری از باکتری‌ها شده است.

src.adapt.960.high.soaphands12172013.1387316126024

با وجود این که به نظر می‌رسد تری‌کلوسان و ترکیبات هم‌خانواده‌ی آن خطری برای سلامتی انسان‌ها نداشته باشند اما تحقیقات انجام شده نشان می‌دهند که این ترکیبات موجب بروز اختلال در کارکرد هورمون‌های حیوانات آزمایشگاهی می‌شوند. بررسی‌های دیگری نیز اثر احتمالی این مواد شوینده بر حساسیت‌ها را نشان داده‌اند و علاوه بر آن مصرف گسترده‌ی این مواد می‌تواند موجب آلودگی محیط زیست شده و باعث ازمیان رفتن جانداران دریایی مانند باکتری‌ها، جلبک‌ها و ماهی‌ها شود. اتحادیه‌ی اروپا در سال ۲۰۱۰ استفاده از تری‌کلوسان در تولیداتی که با مواد غذایی تماس پیدا می‌کردند را ممنوع کرد و گفته می‌شود در حال حاضر قصد حذف آن از مواد آرایشی را نیز دارد.

مهم‌ترین مسئله این است که در حقیقت هیچ مدرکی دال بر این که شوینده‌های ضدباکتری می‌توانند سطوح را بهتر از شوینده‌های معمولی تمیز کنند وجود ندارد. این مواد توانایی از بین بردن ویروس‌هایی مانند آنفولانزا و سرماخوردگی یا عوامل ایجاد بیماری‌های گوارشی را ندارند و به همین جهت سازمان غذا و داروی آمریکا نیز در سال ۲۰۱۳ به تولیدکنندگان این محصولات ابلاغ کرد که طی چند سال آینده می‌بایست تفاوت شوینده‌های ضدباکتری خود با شوینده‌های معمولی و برتری آن‌ها را اثبات کنند و در غیر این‌صورت مجبور خواهند شد محصولات خود را از بازار مصرفی خارج کنند.

تنها موادی که دارای خاصیت ضدمیکروبی اثبات شده هستند، ژل‌های ضدعفونی کننده و محصولات بهداشتی دارای پایه‌ی الکلی هستند. الکل یک ماده‌ی ضدعفونی کننده‌ی بسیار قدرتمند است که می‌تواند پروتئین‌ها را تجزیه کرده و غشاء سلول‌ها را تخریب کند و به این ترتیب بیشتر باکتری‌ها، قارچ‌ها و حتی ویروس‌ها را به سرعت از بین ببرد و از آن‌جایی که میکروب‌ها در این حالت به سرعت و درجا از بین می‌روند خطر تکامل یافتن آن‌ها به گونه‌های ایمن به مواد ضدعفونی‌کننده نیز از بین می‌رود و حتی استفاده‌ی دایمی از این شوینده‌ها نیز خطر مسمومیت نخواهد داشت. با این وجود شستن دست‌ها همچنان بهترین راه برای نظافت آن‌ها به شمار می‌رود چرا که استفاده از این گونه شوینده‌ها تنها می‌توانند میکروب‌ها را از بین ببرند و در حقیقت اثر چندانی بر «کثیفی» نخواهند داشت.


 

(0)(0)

ارسال نظر

*